سالهاست یکی از مهمترین پرسشها درباره نخبگان و استعدادهای برتر کشور این است که دستاوردهای علمی آنان چگونه میتواند به حل مسائل واقعی کشور منجر شود. سیدرضا حسینی، رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان در پاسخ به سؤال خبرنگار جامجم در این خصوص عنوان کرد: مهمترین هدف باشگاه و اساسا فلسفه نامگذاری آن بهعنوان «باشگاه»، ایجاد محلی برای حضور و فعالیت مدالآوران المپیادی در همین راستا بوده است. از زمان احیای باشگاه، در گام نخست باید برخی پیشنیازها را فراهم میکردیم؛ ازجمله ایجاد ساختار و تأمین فضای مناسب، اختصاص ردیف بودجه مورد نیاز و ساماندهی المپیادهای علمی. این اقدامات در راستای دغدغهای بود که رهبرشهیدانقلاب سال ۱۳۹۸ مطرح کردند. او ادامه داد: تلاش میکنیم موقعیتها و الگوهایی تعریف شود تا مدالآوران المپیادها فضای واقعی کار را تجربه کنند. یکی از مهمترین اقداماتی که در راستای پیوند دانشآموزان نخبه با فضای حکمرانی انجام میدهیم، همین موضوع است. رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان تاکید کرد: طرحی را نیز با همکاری آموزشوپرورش دنبال میکنیم تا از ظرفیت نخبگان المپیادی در لایههای مختلف حاکمیت استفاده شود. برای مثال، هماکنون سخنگوی دولت، یک مشاور المپیادی دارد. همچنین وزیر آموزشوپرورش درخواست پنج مشاور المپیادی را مطرح کردهاند و دبیر کمیسیون اقتصادی دولت نیز خواستار سه دستیار المپیادی شده است. حسینی تصریح کرد: بخشی از این فرآیند به آموزش این نخبگان اختصاص دارد؛ چراکه آنان توانایی ذهنی بالایی در حل مسائل پیچیده دارند اما ممکن است در برخی حوزهها دانش تخصصی لازم را نداشته باشند.
نجوم و زیست، نقطه قوت ایران
المپیادهای علمی در جهان تنها یک رقابت دانشآموزی نیستند؛ حتی بسیاری از کشورها سالها برای ساختن جایگاه خود در این عرصه سرمایهگذاری میکنند اما دانشآموزان ایرانی طی این سالها و در این رقابتها مسیر متفاوتی را پیمودند. رئیس باشگاه دانشپژوهان جوان، در پاسخ به سؤال دیگر خبرنگار جامجم درباره اینکه ایران در کدام رشتهها بیشترین و کمترین موفقیت را در المپیادهای علمی داشته است، گفت: در حال حاضر ما در قالب المپیادها جزو کشورهای برتر دنیا هستیم. نباید فراموش کنیم که نخستینبار سال ۱۳۶۶ در المپیادها شرکت کردیم و آن زمان نگران بودیم که با توجه به نخستین تجربه حضورمان، مبادا در رتبه آخر قرار بگیریم اما امروز حتی در المپیادهایی که ممکن است عملکرد ضعیفتری داشته باشیم نیز جزو ۱۰ یا ۲۰ کشور برتر دنیا هستیم.
وی افزود: البته انتظار ما از خودمان بسیار بیشتر است. با وجود این در حال حاضر رتبه ایران در المپیادهایی مانند نجوم و زیستشناسی بسیار ویژه است و جزو دو یا سه کشور برتر دنیا به شمار میرویم. سال گذشته در رشتههایی همچون فیزیک، شیمی و حتی اقتصاد به رتبهای که انتظار داشتیم نرسیده باشیم اما جایگاهی که امروز به آن دست یافتهایم، آرزوی بسیاری از کشورهای منطقه و اطراف ماست که تلاشهای جدی برای رسیدن به آن انجام میدهند.
حمایت از المپیادیها
حمایت از استعدادهای برتر تنها به برگزاری رقابتهای علمی و اعطای مدال محدود نمیشود. بخش مهمی از انگیزه و پویایی آنان به سیاستهای حمایتی، تسهیلات آموزشی و فرصتهایی وابسته است که میتواند مسیر رشد علمی و حرفهای آنان را هموار کند. حسینی گفت: گرچه در نشستهای گذشته نیز تصمیمات مثبتی در حوزه المپیادهای علمی اتخاذ شده بود اما این بار تصویب معافیت از کنکور سراسری برای مدالآوران طلای المپیادهای هوشمصنوعی و مدیریت، اقتصاد و حکمرانی در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید؛ مصوبهای که در ایام جنگ نیز از سوی رئیسجمهور ابلاغ شد. پس از گذشت ۲۱ سال، این المپیادها سرانجام به فهرست رسمی المپیادهای مورد تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی اضافه شدند. رئیس باشگاه دانشپژوهان با اشاره به یکی دیگر از مطالبات مطرحشده در جامعه المپیادی اظهار کرد: موضوع تأثیر آزمونهای نهایی پایه یازدهم برای برگزیدگان المپیادهای علمی نیز تعیین تکلیف شده است. براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، برگزیدگان المپیادهای مورد تأیید این شورا از تأثیر آزمونهای نهایی پایه یازدهم معاف خواهند بود و تأثیر نمرات پایه دوازدهم برای آنان ملاک قرار میگیرد.
شمارش معکوس
در روزهایی به سر میبریم که جامعه المپیادی کشور خود را برای حضور در مهمترین آوردگاههای علمی جهان آماده میکند. حسینی با بیان اینکه نخستین اعزام سال جاری از هفته آینده آغاز خواهد شد، گفت: نخستین تیمی که راهی رقابتهای جهانی میشود، تیم ملی المپیاد ریاضی است که از ابتدای تیرماه به کشور چین اعزام خواهد شد. اعضای این تیم حدود یک ماه در چین حضور خواهند داشت و پیش از آغاز رقابتهای جهانی، در یک دوره آموزشی مشترک با تیم ملی این کشور شرکت میکنند. وی در ادامه به تقویم اعزام سایر تیمهای ملی المپیاد اشاره کرد و افزود: تیم ملی فیزیک در سیزدهم تیرماه عازم کلمبیا خواهد شد. در فاصله ۱۹ تا ۲۱ تیرماه، تیمهای ملی شیمی، زیستشناسی و مدیریت و اقتصاد نیز برای حضور در رقابتهای جهانی اعزام خواهند شد. بهگفته وی، در مردادماه نیز نوبت به اعزام تیمهای نجوم، هوش مصنوعی، کامپیوتر، جغرافیا و علوم زمین خواهد رسید که در کشورهای چین، رومانی، قزاقستان، ازبکستان، ترکیه و ایتالیا به رقابت خواهند پرداخت.
